Een dag rond de voormalige Stadsgalerij Heerlen
Vrijdag 12 december 19:30
De Stadsgalerij Heerlen was vanaf 1986 tot begin jaren 2000 een toonaangevende tentoonstellingsruimte voor hedendaagse kunst. Gevestigd in het centrum van de stad bood het museum ruimte aan experimentele en vernieuwende tentoonstellingen, en fungeerde zij als ontmoetingsplek voor kunstenaars, curatoren en publiek.
De Stadsgalerij vormde daarmee een belangrijk cultureel platform in een periode waarin de stad volop in ontwikkeling was. Met de transitie naar SCHUNCK als volwaardig museum veranderde de functie van het gebouw, dat tegenwoordig onder meer dienst doet als archeologisch centrum De Vondst en de Nieuwe Galerij.
We gaan in gesprek met Anke van der Laan, de eerste directeur en conservator van de Stadsgalerij Heerlen. Samen onderzoeken we hoe de Stadsgalerij is ontstaan, hoe deze zich heeft ontwikkeld en welke positie zij innam in Heerlen, in de regio en daarbuiten.
Daarnaast sluiten Lene ter Haar, Erik J de Jong en Tineke Kambier aan om de thematiek verder te verdiepen. Lene ter Haar, voormalig conservator bij SCHUNCK, heeft onderzoek gedaan naar de relaties en invloed van Willem Sandberg en het Stedelijk Museum op Heerlen en daarmee naar de bredere kunsthistorische context waarin de Stadsgalerij functioneerde. Erik de Jong en Tineke Kambier werken aan een onderzoek naar de archieven en nalatenschap van kunstenaarsinitiatieven in de regio: hoe deze zijn ontstaan, welke sporen ze hebben achtergelaten en hoe we die sporen kunnen bewaren en opnieuw betekenis kunnen geven.
Samen met Anke belichten zij de vragen rond het ontstaan, de impact en de randvoorwaarden van de Stadsgalerij, én de bredere kwesties rondom het bewaren, ontsluiten en activeren van archieven van presentatieplekken en kunstenaarsinitiatieven.
In de middag is er een wandeling door het centrum van Heerlen vanaf het Atelier in de Stad (naast het NS Station) naar de Nieuwe Galerij, voorheen de Stadsgalerij, waar we de ruimte kunnen bezichtigen waar momenteel een expositie onder de noemer Nieuwe Galerie is. Daarna gaan we langs SCHUNCK voor een kopje koffie. We kunnen helaas het archief zelf niet zien, maar wel de plek en het gebouw waar de Stadsgalerij heen is gegaan. Vanuit daar gaan we naar Greylight Projects voor een diner.
Randvoorwaarden is een initiatief van Wouter Huis, waarbij hij in zijn atelier bij Greylight Projects gesprekken organiseert rond het thema van de infrastructuren en randvoorwaarden die het tonen van kunst bepalen. Het project komt voort uit zijn interesse in het gegeven van exposeren, waarbij niet de kunst zelf, maar de randen van het presenteren centraal staan. Huis kwam in 2009 in Heerlen wonen, maar raakte pas jaren later betrokken bij de ruimte van de voormalige Stadsgalerij, toen hij hielp een expositie op te bouwen. Daarvoor had hij er alleen over gehoord van mensen binnen en buiten Heerlen; het bleek een plek met naam te zijn geweest. Door daadwerkelijk in de ruimte te zijn, kreeg de geschiedenis een fysieke plek en werd zijn nieuwsgierigheid aangewakkerd. De plek leek, zelfs zonder kunstexpositie of bezoekers, alles te herbergen wat er eerder had plaatsgevonden en verbond alle mensen die erbij betrokken waren of er geweest zijn.
Anke van der Laan was van 1986 tot 2001 de eerste directeur en conservator van de Stadsgalerij Heerlen. Zij geeft inzicht in het ontstaan, de ontwikkeling en de positie van de Stadsgalerij binnen het culturele landschap van die periode.
Lene ter Haar, voormalig conservator bij SCHUNCK, heeft onderzoek gedaan naar de relaties en invloed van Willem Sandberg en het Stedelijk Museum op Heerlen — en daarmee naar de bredere kunsthistorische context waarin de Stadsgalerij functioneerde.
Erik de Jong en Tineke Kambier werken aan een onderzoek naar de archieven en nalatenschap van kunstenaarsinitiatieven in de regio: hoe deze zijn ontstaan, welke sporen ze hebben achtergelaten en hoe we die sporen kunnen bewaren en opnieuw betekenis kunnen geven.